بررسی تاثیر گسترش منابع گازی نامتعارف بر تولید گاز طبیعی ایران: رویکرد پویاییشناسی سیستم

در سال ۱۹۸۶ میلادی، مشارکت میان کشورهای تشکیلدهنده اوپک به صورت کامل از بین رفت و قیمت نفت کاهش ۴۵ درصدی را تجربه کرد. نرسی قربان، کارشناس حوزه گاز و انرژی با اشاره به پیشینه بحث ایجاد هاب گازی و گسترش سوآپ به «دنیایاقتصاد» گفت که در سالهای گذشته قرار بود با دریافت گاز مازاد کشورهای همسایه مانند ترکمنستان، امکان افزایش صادرات گاز به دیگر همسایگان در شرق یا غرب کشور را داشته باشیم که این امر نیز عملی نشد.

حامیان سیاست منع مصرف ممکن است عقیده داشته باشند که تاثیر این سیاست در بلندمدت با کوتاهمدت متفاوت است زیرا کشش تقاضا ممکن است تحت تاثیر افق زمانی باشد. با وجود کشش ناپذیر بودن تقاضا برای محصولات، کشاورزان در صورت عرضه مقدار محوصل کمتر به بازار، به عنوان یک گروه درآمد کل بیشتری دریافت میکنند. بنابراین، کشش کمتر از ۱ خواهد بود.

اگر عرضه کاملاً کششپذیر باشد، کششپذیری قیمت عرضه، به بینهایت نزدیک میشود و منحنی عرضه افقی خواهد بود. صبح دیروز یکشنبه لایحه بودجه سال آینده توسط دولت به مجلس تقدیم شد که در آن از محل صادرات نفت و فرآوردههای نفتی ۳۸۱ هزار میلیارد تومان درآمد پیشبینی شده؛ این بهمعنای رشد نزدیک به ۹درصدی درآمدهای نفتی در بودجه نسبت به بودجه امسال است، با این حال برای صادرات نفتخام بدون احتساب میعانات گازی و فرآوردهها ۳۱۵ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده است.

دلیل انتخاب این فرضیه به این دلیل بوده است که با توجه به اینکه ایران یک کشور نفت خیز می باشد و وابستگی شدید به درآمد های نفتی دارد، آیا درآمدهای نفتی بر ارزش کل سهام معامله شده تأثیری دارد یا خیر؟

از بین رفتن اعتماد میتواند دلایل سیاسی یا اقتصادی داشته باشد. در یک صنعت انحصاری، شرکت تولیدکننده میتواند قیمت و مقدار کالا یا خدمات عرضهشده را تغییر دهد. پس از مدت نه چندان کوتاهی، نارضایتی و نابسامانی در میان اعضای اوپک شدت گرفت. با اینکه هر عضو اوپک میزان نفت کمتری میفروخت، قیمت در کوتاهمدت به میزان زیادی افزایش یافت که درآمد قابل توجهی را برای اوپک رقم زد. میزان آماره بیان کننده این است که ضرایب تک تک متغیرهای انتخابی شامل درآمد سرانه، تولیدات صنعتی، تورم، نرخ سود بانکی، نرخ ارز و درآمد نفتی قابل قبول است.

وزارت دارایی عراق باید این بدهی ها را به ایران پرداخت کند و ما از این وزارت می خواهیم که این پول ها را بدهد زیرا در صورت کاهش واردات گاز با مشکل مواجه خواهیم شد. اوپک امروزه نیز وجود دارد و در زمانهایی نیز در کاهش دادن عرضه و افزایش دادن قیمتها موفق عمل میکند اما قیمت نفت(با در نظر گرفتن تورم) هرگز به قله قیمتی سال ۱۹۸۱ میلادی بازنگشته است.

قیمت نفت در سال ۱۹۷۹ میلادی ۱۴ درصد افزایش یافت و در سال ۱۹۸۰ میلادی ۳۴ درصد و در سال ۱۹۸۱ میلادی نیز ۳۴ درصد افزایش را تجربه کرد. طبق جداول این گزارش، بیشترین میزان مصرف گاز در «بخش خانگی» اتفاق میافتد، در نتیجه تمرکز دولت برای کنترل مصرف نیز طبیعتا بر بخش خانگی تعریف خواهد شد. با این وجود، اعمال پیشنوشته چهارم که گسترش تولید گازهای نامتعارف است، منجر به کاهش تقاضای گازهای متعارف در جهان و تولید گاز در ایران از سال 1390 (2011) به بعد خواهد شد.

مقاله حاضر همچنین تنها سعی داشته تصویری از وضعیت صنعت گاز ایران را طراحی کند تا بتوان تأثیر تولید گازهای نامتعارف را در یک دوره بلندمدت مورد بررسی قرار داد. در طی دوره طولانی، تولیدکنندگان نفت غیرعضو در اوپک، با استخراج و اکتشاف بیشتر نفت و با ساخت ظرفیتهای استخراجی بیشتر، به افزایش قیمتها توسط اوپک پاسخ نشان میدهند. درچنین شرایطی این عمل کرد شرکت نفتی پیمانکار و شرکت نفتی دولتی است که منافع عاید شده از یک میدان هیدروکربنی را تعیین می کندو کارایی بهتر دقیقا به منزله کسب سود بیشتر خواهد بود.بنابراین، باید برمبنای مبانی علمی و تجربیات گذشته و مشابه در سایر کشور ها، درست اندیشید و درست تصمیم گیری کرد.

این مساله تا کنون تحتتاثیر اختلافات اخیر بین پنج کشور کرانهای که نفت، گاز و سایر حقوق را در آن به اشتراک میگذارند، یعنی روسیه، ایران، قزاقستان، ترکمنستان و آذربایجان قرار نگرفته است. برای نمونه یک مورد که به طور مستقیم در لایحه عنوان شدهاست لغو معافیت مالیاتی مؤسسات و آموزشگاههای کنکور است.

میرکاظمی با اشاره به صحبت های وزیر امور اقتصادی و دارایی در کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۱ یادآور شد: براساس صحبت های ایشان، ۲ میلیون نفر مودی جدید از تراکنش های بانکی شناسایی شده، افرادی که کار اقتصادی می کنند، اما هیچگونه پرونده مالیاتی ندارند، این در حالی است که مالیات از حقوق کارمندان دریافت می شود.

معاون توسعه مدیریت و منابع وزیر اقتصاد و دارایی گفت: نظام درآمدی کشور از سمت و سوی حاصل از فروش نفت خام به سوی درآمدهای پاک مالیاتی سوق پیدا میکند.

بنابراین، منحنی عرضه به سمت چپ منتقل میشود. 1- به دلیل وجود ارتباط مثبت بین مصرف فرآورده های نفتی و آلودگی محیط زیست، باید سیاست­گذاران به سمت تولید و مصرف انرژی های پاک روی بیاورند تا حتی الامکان مصرف فرآورده های نفتی و آلودگی محیط زیست کاهش یابد.