مرکز پژوهشها – قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی

متاسفانه بسیاری از مردم و گاها خود نماینده ها امور اجرایی را جزء وظایف نماینده مجلس می دانند در حالی که این وظایف بر عهده دستگاه های دولتی و قوه مجریه می باشد. اینکه نمایندگی غیر قابل عزل است، یعنی انتخابکنندگان (بر خلاف وکالت در حقوق خصوصی)، نمیتوانند هر وقت لازم بدانند، نماینده خود را عزلکنند، و نماینده میتواند تا پایان دوره نمایندگی خود، بدون اجبار برای پاسخگوی به موکلین به طور مستقل مشغول انجام وظیفه شود. در صورتی که هنگام گشایش اعتبار ارزی، از متقاضی تعهد گرفته باشند که در فرض بروز نوسانات ارزی، نوسانات لحاظ شود، مصوبه مورد شکایت خلاف شرع نمیباشد؛ زیرا خود متقاضی متعهد به پرداخت آن در صورت ایجاد تغییرات شده و این تعهدات لازمالرعایه میباشد و تشخیص مساله خلاف قانون بودن با دیوان محترم عدالت اداری میباشد؛ بدیهی است چنانچه فروش ارز بهصورت قطعی انجام شده و در آن یا ضمن تعهد معتبری شرطی مبنی بر دریافت مابهالتفاوت وجود نداشته باشد، خلاف شرع میباشد.

در ماده ۹، ایرادات مذکور در بندهای ۳-۱- و ۳-۲- نظر سابق این شورا کماکان به قوت خود باقی است. ـ کلیه مصوبات مجلس رسماً به شورای نگهبان فرستاده میشود در صورتی که ظرف ۱۰ روز پس از ابلاغ یا پس از انقضاء مدت تمدید ده روز مذکور در اصل ۹۵ قانون اساسی، شورای نگهبان مخالفت خود را اعلام نکرد طبق اصل ۹۴ قانون اساسی مصوبات از طرف مجلس جهت امضاء به دفتر ریاست جمهوری ابلاغ میشود. در ماده ۱۷ مصوبه موضوع الحاق ماده (۲ مکرر) به قانون، تبصره ۱۰ از این جهت که محدودیتهای مذکور درخصوص ارز حاصل از صادرات، موقت است یا دائم، ابهام دارد؛ پس از رفع ابهام اظهارنظر خواهد شد.

  1. صعود قیمت بیتکوین به بالای مرز ۴۰هزار دلار
  2. اشتهار به دیانت و وثوق و شایستگی اخلاقی
  3. خبر خوش برای سهامداران عدالت / زمان پرداخت مشخص شد
  4. پربازدید ترین ها
  5. ارز/قیمت دلار 25 هزار و 114 تومان شد
  6. عزتپور قویترین مرد ایران در سال 1400 شد
  7. اطلاع از رسیدگی به اتهام برخی از مجریان

در صورتی که پس از بیانات نمایندگان مخالف و موافق و پاسخ رئیس جمهور، اکثریت دو سوم کل نمایندگان به عدم کفایت رئیس جمهور رأی دادند مراتب جهت اجرای بند ۱۰ اصل یکصد و دهم به اطلاع رهبری میرسد. در ماده ۴۴، موضوع الحاق ماده ۵۰ مکرر ۲ به قانون، با توجه به حذف صدر ماده، تکلیف ایراد شرعی شورای نگهبان درخصوص عدم امکان اعتراض به رأی صادره در مواردی که حکم صادر شده خلاف بین شرع باشد، ابهام دارد؛ پس از رفع ابهام اظهارنظر خواهد شد. همچنین موضوع دیگری که مورد سوال بسیاری از فرهنگیان محترم نیز بود اینکه در تبصره این ماده، منظور از عبارت «کماکان معلم هستند»، آیا تصدی و اشتغال به معلمی است یا این که افرادی که علیرغم عدم اشتغال مستقیم به معلمی، عنوان شغلی آنها معلم ذکر شده است را نیز شامل میشود؟ در ماده ۴، اگر مقصود از اطلاق عبارات ماده، اسقاط لزوم مزایده و شبه آن است، در مواردی که غبطه واگذاری انفال در به کار گرفتن مزایده باشد، خلاف شرع است.

ـ در شور اول گزارش کمیسیون مربوط در خصوص لایحه یا طرح عادی در جلسه علنی مطرح میگردد و در رابطه با کلیات طرح و لایحه مذاکره میشود و در صورت تصویب با پیشنهادات کتبی نمایندگان که تحویل هیات رئیسه شده است جهت بررسی به کمیسیون مربوطه ارجاع میشود.

اول اینکه قائم به شخص است. ـ به منظور بررسی و اصلاح و تکمیل لوایح دولت و طرحهای قانونی که نمایندگان و یا شوراهای عالی استانها بر طبق اصول ۲۴ و ۱۰۲ قانون اساسی به مجلس میدهند به منظور تهیه و تمهید طرحهای لازم و انجام وظایف دیگری که بر طبق قانون به عهده مجلس گذاشته شده است کمیسیونهایی در مجلس تشکیل میگردد. ـ در شور دوم گزارش کمیسیون در مجلس مطرح میشود و پیشنهادات نمایندگانی که در مهلت قانونی ارایه شده است مطرح میگردد و پس از بحث و بررسی در جزئیات طرح و لایه براساس آئیننامه داخلی مجلس رایگیری به عمل میآید و پس از تصویب جزئیات و ماده واحده مصوبه از طریق ریاست مجلس جهت اظهارنظر به شورای نگهبان ارسال میگردد. ـ اخطار راجع به منافی بودن لوایح و طرحها با قانون اساسی کشور یا آییننامه داخلی مجلس مقدم بر اظهارات دیگر است و مذاکرات در موضوع اصلی را متوقف میکند و باید با استناد به اصل یا ماده مربوطه حداکثر ظرف مدت ۵ دقیقه به عمل آید.

ـ طرحها و لوایح دو فوریتی آن است که پس از تصویب دو فوریت، بلافاصله به طبع و توزیع آن اقدام و ۲۴ ساعت پس از توزیع در مجلس مطرح میشود.

لوایح و طرح ها بر اساس درجه اهمیت شان به عادی، یک فوریتی، دو فوریتی و سه فوریتی، تقسیم می شوند. ـ لایحه و طرح سه فوریتی آن است که وقتی سه فوریت آن به تصویب مجلس رسید در همان جلسه وارد دستور میگردد. عادی، یک فوریتی، دو فوریتی و سه فوریتی. ـ لوایح و طرحهای یک فوریتی آن است که پس از تصویب فوریت به کمیسیون ارجاع میشود تا خارج از نوبت مورد بررسی قرار گیرد. «موفقیت جنابعالی در مجلس شورای اسلامی در این سه دوره افتخارآمیز است و این مطلبی است که همگی بر آن گواهی می دهند.

ـ هیات رئیسه دائم مجلس مرکب از رئیس و دو نایب رئیس و شش منشی و سه کارپرداز میباشد و انتخاب آنها برای مدت یک سال خواهد بود. ـ انعقاد رسمی جلسات و اعتبار اخذ رای، منوط به حضور حداقل دو سوم مجموع نمایندگان (۱۸۰) نفر میباشد و اکثریت مطلق آراء وقتی حاصل میشود که بیش از نصف نمایندگان صاحب رای حاضر، رای مثبت دهند مگر در مواردی که قانون اساسی یا در آییننامه به موجب قانون دیگر، نصاب دیگری تعیین شده باشد. 6 – آرائی که با شناسنامه غیر یا جعلی اخذ شده باشد. وقت هر کدام از نمایندگان برای نطق ده دقیقه است و میتواند تمام یا حداقل سه دقیقه از حق خود را به یک نماینده دیگر واگذار نماید. ـ برای ادامه مذاکرات، حضور حداقل مجموع نمایندگان (۱۳۵ نفر) ضروری است. ـ مجلس شورای اسلامی با حضور دو سوم مجموع نمایندگان (۱۸۰ نفر) رسمیت پیدا میکند. ـ مجلس شورای اسلامی دارای دو کتابخانه است که از کتابخانههای معتبر کشور میباشند و کتب نفیس و اسناد تاریخی منحصر به فردی در آنها نگهداری میشود.

لادن مستوفی، بازیگر «برف آخر»، در حاشیه نمایش این فیلم: جای خانمها، در هیات داوران چهلمین جشنواره فیلم فجر خالی است. دورهای در حوزههای فاقد نماینده انجام خواهد شد. از آنجا که ماهیت این مصوبه لایحه است، پس میتوان گفت بار مالی آن از سوی دولت تقبل شده است، اما با توجه به اصل ۷۵ قانون اساسی، اگر در مجلس نسبت به لایحه، تغییراتی انجام شده که بار مالی آن را افزایش داده و طریقی برای تامین آن نیز پیشبینی نشده باشد، مغایر این اصل خواهد بود مگر اینکه دولت آن تغییرات را نیز رسما پذیرفته باشد؛ لذا بخشی از اشکالات و ابهامات نیز ناظر به مواردی بود که در مجلس به لایحه اضافه شده بود؛ به عبارت دیگر بار مالی مصوبه در حد لایحه دولت، تامین شده است، اما نسبت به مواردی که در مجلس به لایحه اضافه شده، واجد ایراد دانسته شد. با توجه به نامه شماره ۰۱۰۱/۱۰۱۳۴۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۸/۲۶ رئیس هیأت عالی نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی نظام -که عیناً به پیوست ارسال میگردد- درخصوص مغایرت این مصوبه با سیاستهای کلی نظام، مصوبه در موارد مذکور در نامه، مغایر بند ۲ اصل ۱۱۰ قانون اساسی شناخته شد.

در مورد مصوبه شکایت، قبلاً، طی نظرهای شماره ۱۶۸۲۳/۱۰۲/۹۹ مورخ ۲۱/۰۲/۱۳۹۹‬ و ۲۷۴۹۶/۱۰۲ مورخ ۲۰/۰۶/۱۴۰۰‬ اظهارنظر شده است. ـ هر نماینده در برابر تمام ملت مسئول است و حق دارد در همه مسایل داخلی و خارجی کشور اظهار نظر نماید. طبق اصل ۷۶ قانون اساسی «مجلس شورای اسلامی حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد». چنانچه مرجع صدور دستورالعمل مورد شکایت، قانوناً حق صدور آن را داشته است، خلاف شرع شناخته نشد. ـ هر نماینده به جز رئیس مجلس ملزم است عضویت یکی از کمیسیونهای دائمی را که برای آن انتخاب و تعیین میشود بپذیرد و در صورت تمایل میتواند در کمیسیونهای دیگر مجلس با حق اظهارنظر و بدون حق رأی شرکت کند.

وکیل و نایب منصوب از سوی رهبر: طبق این دیدگاه، قانونگذاری حق حاکم اسلامی است و قوانین با تنفیذ و نظارت او مشروعیت مییابند؛ اما او با توجه به گستردگی وظایف و اختیاراتش، شورای نگهبان را به عنوان وکیل و نایب خود منصوب میکند. ـ طرح قانونی پیشنهادی است که با امضاء حداقل ۱۵ نفر از نمایندگان در مجلس به رئیس داده میشود. ـ لوایح قانونی پس از تصویب هیات وزیران به مجلس تقدیم میشود و طرحهای قانونی به پیشنهاد حداقل پانزده نفر از نمایندگان، در مجلس شورای اسلامی قابل طرح است. «در هر مورد که حداقل یک چهارم کل نمایندگان مجلس شورای اسلامی از رئیس جمهور و یا هر یک از نمایندگان از وزیر مسؤول درباره یکی از وظایف آنان سؤال کنند، رئیس جمهور یا وزیر موظف است در مجلس حاضر شده و به سؤال جواب دهد».

طبق اصول ۱۳۷ و ۱۲۲ قانون اساسی وزراء و رئیس جمهور در مقابل مجلس مسؤول هستند از این رو نمایندگان مجلس می توانند آنان را مورد سؤال قرار دهند. «نظر به تجارب مفیدی که جنابعالی در دورات مدیریت در بخش های گوناگون به ویژه در سه دوره مجلس شورای اسلامی از آن برخوردار گشته اید، جنابعالی را به مشاورت رهبری و عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب می کنم». 3- تصویب تقاضای دو و سه فوریت طرحها و لوایح. ـ به طور کلی تمام لوایح و طرحها به استثنای لوایح و طرحهای فوری و مربوط به بودجه و تفسیر قوانین عادی و سایر مواردی که در این آییننامه برای شور در آن مورد ترتیب خاص دیگری معین شده است دو شوری خواهد بود.

خلاصه این روش شورا این است که هر یک از اعضا در ذهن خود با یک چارچوب ذهنی، در کل یک فرد را صاحب صلاحیت تشخیص می دهند یا دارای صلاحیت تشخیص نمی دهند.